Copperplateschrift: de perfecte start als je goed wilt leren kalligraferen

Als je ooit hebt gedacht: “Ik wil goed leren kalligraferen, maar waar begin ik?”, dan is de kans groot dat je al eens het klassieke Copperplateschrift bent tegengekomen. Die elegante, vloeiende letters met hun sierlijke krullen en contrast tussen dikke en dunne lijnen… het ziet er indrukwekkend uit, maar vergis je niet: juist dit klassieke schrift is verrassend geschikt voor beginners. 

In deze blogpost neem ik je mee in de wereld van het Copperplateschrift: de geschiedenis, de duidelijke regels én waarom dit schrift zo’n fijne basis vormt als je wilt starten met kalligrafie. 

Wat is het Copperplateschrift? 

Het Copperplateschrift (ook wel “English Roundhand” genoemd) is een stijl van kalligrafie die je herkent aan: 

• Sterk contrast tussen dikke en dunne lijnen 

• Elegante, vloeiende verbindingen 

• Lettervormen en verbindingen die gebaseerd zijn op een ovaal 

• Een hellingshoek van 55 graden naar rechts  

Het wordt geschreven met een pen en inkt, waarbij je druk uitoefent voor dikke lijnen en druk vermindert voor dunne lijnen. Dit geeft dat typische elegante effect waar zoveel mensen verliefd op worden. 

Een stukje geschiedenis 

Het Copperplateschrift vindt zijn oorsprong in de 17e eeuw. In die tijd werd schrijven niet alleen als praktisch gezien, maar ook als een ambacht en zelfs een kunstvorm. 

De naam “Copperplate” komt van de manier waarop voorbeelden van dit handschrift werden verspreid: via kopergravures. Meesters in het schrijven maakten prachtige voorbeelden, die vervolgens in koperplaten werden gegraveerd en gedrukt. Zo konden leerlingen en schrijvers overal dezelfde stijlen bestuderen en oefenen. Het schrift werd al snel dé standaard voor formele correspondentie, diploma’s en officiële documenten. En eerlijk is eerlijk: het straalt nog steeds diezelfde klasse en verfijning uit. 

De kracht van duidelijke regels 

Wat Copperplate zo geschikt maakt voor beginners, is iets wat veel mensen niet verwachten: de structuur.  Hoewel het er vrij en sierlijk uitziet, zit er juist een duidelijke set regels achter: 

• Vaste hellingshoek (meestal 55°) 

• Consistente verhoudingen tussen romp-, stok- en lusletters 

• Ovale basisvormen voor bijna alle letters en verbindingen 

• Strikte plaatsing van dikke en dunne lijnen 

Dit klinkt misschien streng, maar het werkt juist in je voordeel. Je hoeft namelijk niet zelf “uit te vinden” hoe letters eruit moeten zien: je volgt een systeem. Dat geeft houvast, vooral in het begin. 

Zie het als leren fietsen met zijwieltjes: die regels zorgen ervoor dat je sneller vooruitgang ziet en minder snel gefrustreerd raakt. 

Waarom Copperplate perfect is om mee te beginnen 

1. Je leert meteen de basis van kalligrafie 

Met Copperplate oefen je automatisch de belangrijkste techniek: drukcontrole. Dat is dé kern van kalligrafie met een spitse penpunt. 

• Naar beneden = druk = dikke lijn 

• Omhoog = geen druk = dunne lijn 

Als je dit onder de knie hebt, kun je later veel makkelijker andere stijlen oppakken. 

2. Herhaling maakt het overzichtelijk 

Veel letters in het Copperplateschrift zijn opgebouwd uit dezelfde basisvormen: 

• Ovalen 

• Lussen 

• Rechte lijnen 

• Verbindingen 

Dat betekent dat je niet 26 compleet verschillende letters hoeft te leren, maar eigenlijk een handvol basisvormen die steeds terugkomen. Dat maakt het leerproces logisch en overzichtelijk. 

3. Het ziet er al snel “mooi” uit 

Eerlijk is eerlijk: motivatie is alles als je iets nieuws leert. Bij Copperplate zie je vaak al vrij snel resultaat. Zelfs als je nog niet perfect schrijft, oogt het al elegant en verfijnd. Dat geeft een enorme boost om door te blijven oefenen. Mensen die geen verstand hebben van kalligrafie vinden je letters al snel prachtig en mensen die zelf wel kalligraferen, weten hoe hard je je best hebt gedaan om zo ver te komen.

4. Het is veelzijdig 

Als je eenmaal een basis hebt in Copperplate, kun je er alle kanten mee op: 

• Naamkaartjes en menu's voor chique diners

• Quotes en kaarten 

• Moderne kalligrafie (door regels iets los te laten) 

• Creatieve projecten 

Het is dus niet alleen een “klassiek schrift”, maar ook een springplank naar je eigen stijl. 

Maar… is het niet moeilijk? 

Ja en nee. 

Het Copperplateschrift vraagt geduld. Je hand moet wennen aan de bewegingen, en je moet leren om veel langzamer te schrijven dan je gewend bent. Je tekent als het ware de basisvormen en na elke basisvorm til je even je pen van het papier.

Maar moeilijk betekent hier niet: onbereikbaar. Omdat de regels zo duidelijk zijn, weet je altijd waar je aan moet werken. En dat maakt het uiteindelijk juist makkelijker dan een “vrije” stijl zonder structuur. 

 

Tips om te starten 

Wil je beginnen met Copperplate? Dit helpt je op weg: 

• Begin met basisvormen en niet meteen met hele woorden 

• Gebruik hulplijnen (horizontale lijnen om je letters tussen te plakken en lijnen om de helling aan te geven) 

• Oefen langzaam, snelheid komt later 

• Accepteer dat het in het begin wat “krampachtig” voelt 

• Oefen liever kort en regelmatig dan lang en af en toe 

En misschien wel de belangrijkste: geniet van het proces. Kalligrafie is geen haastklus, maar een moment van rust en ontspanning. 

 

Tot slot 

Het Copperplateschrift is een prachtige combinatie van structuur en elegantie. Juist doordat het duidelijke regels heeft, vormt het een ideale basis voor iedereen die wil beginnen met kalligrafie. 

Zie het niet als iets dat je “perfect” moet doen, maar als een vaardigheid die je stap voor stap opbouwt. Met elke lijn die je zet, ontwikkel je meer controle, gevoel en vertrouwen. 

En voor je het weet, schrijf je niet alleen mooie letters, maar creëer je kleine kunstwerkjes op papier. 

Online kun je video's en voorbeeld alfabetten vinden die je kunnen helpen bij j=het leren schrijven van dit schrift. Heb je geen zin om het allemaal om eigen houtje uit te zoeken? I got you! Dan nodig ik je uit om aan te sluiten bij één van mijn workshops. Zie de workshoppagina voor meer info, data en prijzen.